ଆମ ଦେଶରେ ନଦୀ ଜଳକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟ-ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ନୂଆ ନୁହେଁ । ଗଙ୍ଗା, ଗୋଦାବରୀ, କାବେରୀ, ମହାନଦୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯମୁନା
ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶ ଭିତରେ ପ୍ରବାହିତ ବହୁ ଛୋଟ ଓ ବଡ ନଦୀର ଜଳକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟ-ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଏବେ ଜନଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । କେଉଁଠି ନଦୀ ଜଳକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟ-ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଇନଗତ ଲଢେଇ କେଉଁଠି ଦୁଇ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟର ଜନସାଧାରଣ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି । ତେବେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଗଙ୍ଗା ଭାବେ ପରିଚିତ ‘କାବେରୀ’ ନଦୀର ଜଳକୁନେଇ ଦୁଇ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣାଟକ -ତାମିଲନାଡୁର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିବାହ ଉଗର୍ର ୂପ ଧାରଣ କରିଛି । ଦୁଇ ରାଜ୍ୟର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ, ପୋଡାଜଳା ଆଦି ଘଟଣା ଘଟିଥିବା କୁହାଯାଇଛି । ଯାହାକି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ହିଂସାମୁଖୀ କରିଦେଇଛି । କହିବା ବାହୁଲ୍ୟ ଯେ, କାବେରୀ ଜଳକୁ ନେଇ ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବବି ।ଦ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଲାଗି ରହିଛି । ସରକାରୀ ଭାବେ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଇଥିବାବେଳେ ବାସ୍ତବରେ ତାହା ହୋଇନଥିବା ନିସନ୍ଦେହରେ କୁହାଯାଇପାରେ । ଏବେ ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ ପୁଣି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ତ ହେବା ଏବଂ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଂସାତ୍ମକ ଆଚରଣ, ଏହି ସଂକେତ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ଜଳ ବଂଟନ ନେଇ ତାମିଲନାଡୁ ଦାୟର କରିଥିବା ଏକ ପିଟିସନର ଶୁଣାଣୀ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କୌଣସି ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ତାମିଲନାଡୁକୁ ଦୈନିକ ୩୦୦୦ କ୍ୟୁ ସେକ ଜଳ ଦେବା ପାଇଁ କାବେରୀ ଜଳ ନିୟବକ କମିଟିର ନେି ର୍ଦ୍ଦଶକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାର ନିଷ୍ପତି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଜଳକୁ ନେଇ ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ହୋଇଛି ଯେ, ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ଆଶା ନାହିଁ । ଆମ ଦେଶରେ ନଦୀ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପୃଥକ ପୃଥକ ୫ଟି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ରହିଛି । କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏବେ ଅନ୍ୟ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲଗୁଡିକ ନକଲ ବା ପ୍ରତିକୃତୀ ପାଲଟିଥିବା ମନେହୁଏ । ମହାନଦୀର ଜଳକୁ ନେଇ ଓଡିଶା ଛତିଶଗଡ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଏବେ ମହାନଦୀ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ବିଚାରଧୀନ ରହିଛି । ଦେଶରେ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ଲାଗି ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଦି ଧରି ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ମାମଲାର ଶୁଣାଣୀ ଚାଲିଥିବାବେଳେ କେବେ ଫଇସଲା ହେବ, ତାହା କେହି କହିପାରିବେ ନାହିଁ । ପରିଣତି ସ୍ୱରୁପ ଦୁଇ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ମଧ୍ୟ ଉଗ୍ରରୂପ ନେବାରେ ଲାଗିଛି । ବିଶେଷାଙ୍କ ମତରେ ଟ୍ରିୁବ୍ୟନାଲରେ ମାମଲାର ଫଇସଲା ହେଉଛି ସତ, ମାତ୍ର ତାହା ବିବାଦକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିନାହିଁ । କାବେରୀ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ରାୟ ଦେଇଛି ସତ ମାତ୍ର ତାହା ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରେ ବିଫଳ । ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ଅନ୍ୟପକ୍ଷ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ । ଯାହାର ପ୍ରତିଫଳନ ସାଂପ୍ରତିକ କର୍ଣ୍ଣାଟକ -ତାମିଲନାଡୁ ବିବାଦରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁମେୟ । ଉଲ୍ଳେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲର ଫଇସଲା କେବଳ ସ୍ଥାୟି ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ । ଯାହାକି ପୁନର୍ବାର ବିବାଦର କାରଣ ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁ ନାଲ ଗୁଡିକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଏବଂ ସର୍ତ, ପାରସ୍ପରିକ ଲାଭ ଏବଂ ଜଳବଂଟନର କାରଣ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆଇନଗତ ଦୃଷ୍ଟି ଏହାର ବୈଧ୍ୟତା ଶତପ୍ରତିଶତ ନୁହେଁ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ବିବାଦ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିବା ସହ ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥାଏ । ଉଲ୍ଳେ୍ଖଯୋଗ୍ୟ
କରାଯାଇପାରେ ଜଳ ବିବାଦ ଆଇନ-୧୯୫୬ ଅନୁଯାୟୀ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁନାଲ ହେଉଛି ବିବାଦ ସମାଧାନର ମୁଖ୍ୟସଂସ୍ଥା । ମାତ୍ର ତାହା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ସମୀକ୍ଷାର ପରିସରଭୁକ୍ତ । ଯେଉଁଥିପାଇଁ କି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ପକ୍ଷ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ତ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ । ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁନାଲର ଫଇସଲା ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ବିଚାରଧୀନ ରହିଛି । ପାର୍ଲିଆମେଂଟରେ ଆନ୍ତରୀଣ ଜଳ ବିବାଦ(ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ-୨୦୧୭ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି । ଦେଶରେ ଜଳବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁନାଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କମିଟି ଗଠନ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଆଇନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ବର୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସଂଶୋଧିତ୍ ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରିନାହିଁ । ଜଳବାୟୁ ବିଶେଷଙ୍କାଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ୍ତା ୨୦୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଦେଶରେ ଜଳସଂକଟ ଉତ୍କଟ ହେବ । କାବେରୀ, ମହାନଦୀ, ସମେତ ଦେଶର ବହୁ ନୀଜର ଜଳସ୍ତର ପାଇବା ସହ ମରୁଡି ବର୍ଷଗୁଡିକରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଉତ୍କଟ ହେବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ଏଡାଇ ଦିଆଯାଇନପାରେ । ଏଲ-ନିନୋର ପ୍ରଭାବ, ଅନିୟମିତ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ । ତେଣୁ ଜଳ ବିବାଦର ସମାଧାନ ଆଶାକ୍ଷୀଣ । କେବଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ସଂକଟକୁ ଏଡାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ । ଏଥିପ୍ରତି ସରକାର ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେବା ଜରୁରୀ । ସେହିପରି ଏକକ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁନାଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଇନଗତ ଭାବେ ଅଧିକା କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ ସହ ଟ୍ରୁିବ୍ୟୁନାଲର ରାୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ଅନ୍ୟଥ୍ୟ ଜଳ ବିବାଦ ଅଧିକ ଉଗ୍ର ରୂପନେବା କେବଳ ସାର ହେବ ।
ସୌଭାଗ୍ୟ ରଂଜନ ମହାନ୍ତି(ରାଜା),
ସ୧ାନ ଭବନ,
ପ୍ଲଟ ନଂ-୫୮/୩୫୮୧, ଗାଙ୍ଗୋତ୍ରୀ ନଗର,
ରୋଡ ନଂ-୩, ଶିଶୁପାଳଗଡ,-୭୫୧୦୦୨
ମୋବାଇଲ ନଂ-୯୪୩୭୯୯୪୩୭୯
